Çölyak Hastaları Nelerden Kaçınmalı?

Çölyak hastalığında gluten içeren besinler yaşam boyu beslenme planından çıkarılmalıdır. Gluten; buğday, arpa, çavdar ve bunların melezlerinde bulunan bir protein grubudur. Çölyak tanısı bulunan kişilerde küçük miktarda bile önemli olabileceği için yalnızca ana malzemeler değil, etiket bilgisi ve çapraz temas riski de değerlendirilmelidir.

Gluten içeren besinler arasında buğday unu, irmik, durum buğdayı, bulgur, yarma, arpa, çavdar ve tritikale yer alır. Bu tahıllarla hazırlanan ekmek, makarna, erişte, şehriye, kuskus, börek, simit, kek, bisküvi, kraker ve hamur işleri de bu besinler grubundadır.

Gizli Gluten Nerelerde Bulunabilir?

Hazır çorbalar, soslar, salata sosları, işlenmiş et ürünleri, baharat karışımları, malt özütü içeren ürünler ve bazı şekerlemeler gluten içeren besinler arasında olabilir. Ürünlerin formülü markaya göre değiştiği için içindekiler ve alerjen bildirimleri her alışverişte yeniden okunmalıdır.

Bira ve malt bazlı içecekler de değerlendirilebilir.

Çapraz Temas Neden Önemlidir?

Gluten içeren besinler ile glutensiz ürünlerin aynı tezgâh, bıçak, kesme tahtası, tost makinesi veya kızartma yağıyla temas etmesi çapraz temasa yol açabilir. Evde ayrı saklama kapları kullanmak, yüzeyleri temizlemek ve ortak servis ekipmanlarına dikkat etmek riski azaltmaya yardımcı olur.

Yulaf Tüketilebilir mi?

Yulaf doğal olarak buğday, arpa veya çavdar değildir; ancak üretim ve paketleme sırasında gluten içeren besinler ile temas edebilir. Bu nedenle çölyak hastalarının yalnızca glutensiz olarak etiketlenen yulafları ve uzmanlarının önerdiği miktarı tercih etmesi gerekir.

Doğal Besinler

Sade et, balık, yumurta, sebze, meyve, pirinç, mısır, patates, karabuğday, kinoa ve baklagiller doğal olarak glutensiz seçeneklerdir. Paketli ürünlerde glutensiz beyanı ve üretici bilgisi kontrol edilmelidir.

Etiket Okurken Nelere Dikkat Edilmeli?

Gluten içeren besinler belirlenirken buğday, arpa, çavdar, malt, irmik ve bunlardan üretilen katkılar araştırılmalıdır. İçeriğinden emin olunmayan ürün tüketilmemeli ve gerekirse üreticiye danışılmalıdır.

Çölyak konusunda uzman diyetisyen desteği, yeterli lif, demir ve diğer besin öğelerini sağlayan dengeli bir plan kurulmasına yardımcı olabilir.

Çölyak şüphesi varsa testler tamamlanmadan diyetten çıkarılmamalıdır; glutensiz beslenmeye erken başlamak test sonuçlarını etkileyebilir. Tanı sonrasında besinler konusunda kişiye özel sağlık ve beslenme önerileri izlenmelidir.